Πως να ξεκινήσει κανείς να περιγράφει ένα grand strategy της Paradox, σε κάποιον που δεν έχει ιδέα; Λοιπόν, νομίζω πως υπάρχει μία too-long-didnt-read (TL;DR) εκδοχή που ίσως σου δώσει μία εικόνα:

Ξεκινάς από το τίποτα, δημιουργείς το πρώτο δουκάτο σου και στην διαδικασία δημιουργίας βασιλείου παθαίνεις γρίπη και πεθαίνεις στα 20 χρόνιας ζωής επειδή έβηξες και έπεσε κάποιο βάζο στο κεφάλι σου. Ο διάδοχος σου είναι ήδη αυτοκράτορας. Αναλαμβάνοντας τον διάδοχο, καταλήγεις να ασπάζεσαι τον σατανισμό και να μεταμορφώνεσαι σε ένα άλογο που είναι αθάνατο και εν καιρό καθαιρεί τον πάπα.

Αυτό είναι μία από τις χιλιάδες πιθανότητες σεναρίων στα παιχνίδια της Paradox.

Το πρώτο μου Grand Strategy ήταν το Crusader Kings 2 και ειλικρινά, πλην της χρονολογικής περιόδου που την αγαπάω, με γοήτευσαν οι μηχανισμοί που προσφέρει. Όταν δε αντιλήφθηκα πως τα περισσότερα Grand Strategy της Paradox “παίζουν” με την ίδια λογική, τότε εκστασιάστηκα και επακολούθησαν δεκάδες τριήμερα sessions και πάρα πολλές αποτυχημένες προσπάθειες να κατακτήσω τον κόσμο, ξεκινώντας από το μηδέν. Το Crusader Kings 2, ακόμα και σήμερα εξακολουθεί να είναι το αγαπημένο μου Grand Strategy ενώ το Europa Universalis που είναι εξίσου τεράστιας φήμης στον χώρο δεν έχει καταφέρει να με αφομοιώσει. 

Το Imperator: Rome ήταν ένα παιχνίδι που περίμενα πως και πως και η Paradox επιβεβαιώνει για μία ακόμη φορά πως δεν είναι άδικα η αγαπημένη μου εταιρία. Η μικροδιαχείρηση και η έκταση που υπάρχουν στα παιχνίδια της Paradox είναι γιγαντιαία. Αν προσπαθήσεις να αναλογιστείς το μέγεθος των δεδομένων που τρέχουν παράλληλα στο παρασκήνιο, είναι φοβερό πως ένα τέτοιο παιχνίδι καταφέρνει να λειτουργήσει ως σύνολο.

Όμως, πριν ξεκινήσω οποιαδήποτε αναφορά στο Imperator: Rome, θα πρέπει να ξεκαθαρίσω κάποια πράγματα. Αρχικά, αν δεν γνωρίζεις ήδη κάποιο Grand Strategy franchise της Paradox Interactive, του τέστιν: Crusader Kings / Hearts of Iron / Europa Universalis και τα συναφή, τότε δύσκολα θα καταλάβεις αν είναι εφικτό να ασχοληθείς με ένα τέτοιο παιχνίδι, βλέποντας ή διαβάζοντας ένα review… και ακόμα πιο δύσκολα θα καταφέρω να σου εξηγήσω με λεπτομέρειες τι ακριβώς συμβαίνει στο παιχνίδι. Έτσι, το review που επακολουθεί θα περιοριστεί όσο το δυνατόν στο να εξηγήσω σε βασικό επίπεδο τι σκατά συμβαίνει σε αυτό το χάος που ανοίγει, από την στιγμή που θα ξεπεράσεις το πρώτο κουμπάκι που αναγράφει “Ο κύβος ερρίφθη”, καθώς ξεκινάς νέο παιχνίδι.

Από την άλλη, αν είσαι τύπος που παίζει strategy γενικότερα αλλά δεν είχες την ευκαιρία ή το κατάλληλο ερέθισμα για να μπλέξεις με οποιοδήποτε Grand Strategy, τότε το Imperator ίσως είναι μία καλή αρχή. Προσωπικά, είχα την ευκαιρία να μυηθώ σε αυτό το είδος παιχνιδιών, από το Crusader Kings 2, μέσω φίλων που εν καιρό με μάθαιναν πράγματα παίζοντας multiplayer. Βοηθάει πάρα πολύ να σου κρατάει το χεράκι κάποιος που γνωρίζει τι κάνουν τα χιλιάδες κουμπάκια και τα αμέτρητα στατιστικά που καλείσαι να επεξεργαστείς για να προβλέψεις τις αλυσιδωτές αντιδράσεις που θα προκληθούν από κάθε σου κίνηση. Αυτό είναι και μία πρώτη, παρότρυνσή ας πούμε, ώστε να μην βιαστείς να απορρίψεις κάποιο παιχνίδι της Paradox, χωρίς να το δοκιμάσεις – ιδανικά έχοντας κάποιον να σου εξηγεί. Οι τρόποι που μπορείς να κάνεις roleplay σε αυτά τα παιχνίδια  είναι αμέτρητοι.

Ας περάσουμε όμως στο ζουμί που είναι το Imperator: Rome, το τελευταίο δημιούργημα, όσον αφορά τα Grand Strategy, της Paradox Interactive. 
Καταρχάς, αν είσαι λάτρης της ιστορίας γενικότερα, στην προκειμένη της Ελληνιστικής περιόδου μετά τον θάνατο του Μέγα Αλέξανδρου, το Imperator Rome απευθύνεται σε εσένα απόλυτα. Για εσένα που γνωρίζεις έστω ένα από τα Grand Strategy της Paradox, τότε πάνω κάτω γνωρίζεις πως πηγαίνουν τα πράγματα… χάος, ξύλο, δολιοφθορές και πισώπλατες μαχαιριές, κουλές προσωπικότητες και ακραία σενάρια. Αν όχι, φτιάξε καφέ-δες και γαντζώσου στην καρέκλα σου γιατί σου υπόσχομαι πως δεν θα ξανά σηκωθείς.

Στο Imperator Rome, αναλαμβάνεις τον ρόλο ενός έθνους, ξεκινώντας το 304 προ Χριστού ή αλλιώς 450 Ab Urbe Condita που σημαίνει 450 χρόνια από την εποχή ίδρυσης της Πόλης, που προφανώς λέγοντας πόλη, εννοούμε την Ρώμη. Στόχος του παιχνιδιού είναι να διαχειριστείς ότι αποτελεί ένα έθνος, όπως την οικονομία, τον στρατό, την διπλωματία, την θρησκεία και φυσικά την διοίκηση που είτε είναι μοναρχική, είτε δημοκρατική με ορισμένες παραλλαγές αυτών των συστημάτων ιεραρχίας, ανάλογα πάντα την τοποθεσία, την κουλτούρα και την θρησκεία του λαού που έχεις διαλέξει να παίξεις. Στο Imperator Rome, δεν υπάρχουν συνθήκες νίκης. Αυτό σημαίνει πως το παιχνίδι δεν τελειώνει όταν καταφέρεις κάτι συγκεκριμένο και όλα εξελίσσονται σε μακροχρόνια βάση. Για παράδειγμα, αν έχεις την Σπάρτη, όπως συνηθίζω να επιλέγω κατά τις πρώτες μου ώρες σε τέτοια παιχνίδια, ακόμα και να καταφέρεις να κατακτήσεις ολόκληρο τον γνωστό χάρτη, το παιχνίδι συνεχίζεται. Πάντα θα ελλοχεύει η πιθανότητα ενός εμφύλιου ή ενός γαλατικού χωριού που αρνείται να υποκύψει.

Σε αυτό το σημείο να αναφέρω πως το footage που βλέπεις είναι από το tutorial του παιχνιδιού και αυτό συμβαίνει για δύο λόγους. Πρώτων, διαρκεί αρκετή ώρα και δεύτερων είναι σχετικά must να το παίξεις. Η ύπαρξη tutorial, αν και σε βασικό στάδιο, είναι κάτι που δεν βλέπουμε σε άλλα grand strategy της Paradox και πραγματικά είναι πολύ θετική προσθήκη για τους νέους παίκτες που ίσως ένιωθαν χαμένοι στην προσπάθεια να καταλάβουν παιχνίδια όπως αυτό.

Η επιλογή έθνους, όσον αφορά την γεωγραφία, θα καταπλήξει και τον πιο απαιτητικό. Έχουμε τεράστια ποικιλία, με αμέτρητα μικρά έθνη και προφανώς κάθε μεγάλο έθνος όπως για παράδειγμα η Αίγυπτος, η Μακεδονία και η Φρυγία. Εμένα μου αρέσει να ξεκινάω από κάτι μικρό και σταδιακά να μεγαλώνω για να έχω τον πλήρη έλεγχο των πραγμάτων αλλά και για να νιώθω πως έχω καταφέρει πολλά περισσότερα. Βέβαια δεν νιώθει το ίδιο ικανοποιητικό όπως ένιωθε στο Crusader Kings, μιας και εκεί μπορούσες να ξεκινήσεις από απλός κόμης και να χτίσεις αυτοκρατορία. Στο Imperator βλέπουμε κάτι αντίστοιχο του Europa Universalis που αναλαμβάνεις πιο γενικευμένα, ένα έθνος. Την εμπειρία, ενισχύουν τα ιστορικά γεγονότα που ακολουθούν την πραγματικότητα, κατά κόρων, και αν γνωρίζεις ιστορία τότε σίγουρα θα βοηθήσει για να προετοιμαστείς για ορισμένα αναπάντεχα.

Το Imperator έχει έναν τρομερά λεπτομερέστατο χάρτη, που εν καιρό θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο με dlc. Γενικά, στα παιχνίδια της Paradox, τα DLC μετράνε με το παραπάνω και κάθε ένα από αυτά, εξελίσσει ουσιαστικά το παιχνίδι… σαν μικρά expansions. Καινούργιοι μηχανισμοί, καινούργιες επιλογές και πολλές βελτιώσεις στην όλη εμπειρία. Φυσικά θα τα αγοράσω, χωρίς δεύτερη σκέψη. Όσον αφορά τα DLC, είναι λεπτή η γραμμή και γενικότερα είναι μία γάγγραινα για την βιομηχανία. Στην προκειμένη όμως, καλώς η κακώς μετράνε.

Περνώντας στο κυβερνητικό κομμάτι, στο Imperator έχεις την δυνατότητα να διαχειριστείς πάρα πολλά πράγματα. Την στάση σου ως κράτος, όπου μία από τις επιλογές είναι το Bellicose Stance που ουσιαστικά δείχνει πως κάθε σου κίνηση θα σχετίζεται με την επέκταση των συνόρων… κάτι που συνήθως δεν αρέσει στα γειτονικά κράτη Αντίστοιχα, την περισσότερη ώρα θα την περάσεις κάνοντας διπλωματία με τα γύρω έθνη ενώ προσπαθείς να διατηρήσεις σημαντικές προσωπικότητες σε κυβερνητικές θέσεις και παρακολουθώντας τι συμβαίνει στην γεωπολιτική κατάσταση των γύρω.
Συνήθως, σε κάθε έθνος μένουν ορισμένες μεγάλες οικογένειες που προκειμένου να τις έχεις με το μέρος σου αλλά και να σου πληρώνουν φόρους, θα πρέπει να απασχολείς ένα ποσοστό από αυτούς σε κάποια θέση. Βλέπεις, ένα μεγάλο εμπόδιο στα σχέδια σου είναι η διαφθορά και το loyalty που έχει ένας χαρακτήρας προς εσένα. Αν αυτά πέσουν χαμηλά, κινδυνεύεις, με μία από τις χειρότερες καταλήξεις να είναι ο εμφύλιος που σε αντίθεση με τα αντίστοιχα grand strategy της Paradox, στο Imperator πονάει πάρα πολύ.

Εκτός από την μεγαλοδιαχείριση όμως, σημασία θα πρέπει να δώσεις και στους πολίτες που παίζουν τον σημαντικότερο ρόλο για την ευημερία ενός έθνους. Διαχειρίζεσαι ξεχωριστά κοινωνικές ομάδες όπως οι δούλοι, που φτάνουν τέσσερις σε αριθμό. Τι θα ήταν όμως όλοι αυτοί χωρίς την κουλτούρα τους και την θρησκεία τους; Η θρησκεία είναι από τα στοιχεία που προσθέτουν ή αφαιρούν δυσκολία στην επικράτηση ενός έθνους και πολλές φορές η δίοδος για να σωθείς από σημαντικά προβλήματα. Οι μηχανισμοί που σχετίζονται με την θρησκεία, στο σύνολο τους δεν έχουν τόσο βάθος όσο θα περίμενα από την Paradox και ευελπιστώ να επικεντρωθεί σε αυτό το κομμάτι με τον ερχομό του πρώτου DLC.

H θετικότερη βελτίωση που υπάρχει στο παιχνίδι, σε σύγκριση με τα άλλα παιχνίδια, είναι οι μάχες και η διαχείριση του στρατού, αν και στατιστικά, υπάρχει ακόμα μία ανισορροπία. Σε κάθε στρατό που έχεις, μπορείς να δίνεις πολύ συγκεκριμένες οδηγίες και όσον αφορά την κατάκτηση νέων εδάφων, δεν μπορείς πλέον να περιφέρεσαι όπου θέλεις και να κατακτάς κομμάτια γης. Σχεδόν πάντα, θα είναι αναγκαίο να χτυπάς και να κατακτάς πρώτα την πρωτεύουσα ενός νομού για να αποκτήσεις το δικαίωμα μεταφοράς σε υπόλοιπες περιοχές. Οι πολιορκίες βασίζονται κυρίως σε έναν μηχανισμό που περικλείεται από μία λογική ζαριού που καθορίζει τα bonus που έχεις σε ζημιά κάθε μήνα που περνάει και αρκετές φορές θα βρεθείς στην ανάγκη πρόσληψης κάποιων mercenaries.

Σημαντικό ρόλο παίζει το εμπόριο, μιας και δεν είναι μόνο δίοδος εσόδων. Αν θέλεις να δημιουργήσεις στρατιωτικές μονάδες με άλογα, θα πρέπει να εισάγεις άλογα, στην περίπτωση που δεν έχεις ήδη. Το ίδιο συμβαίνει και με το ναυτικό, που για να δημιουργήσεις τριήρεις, χρειάζεσαι ξύλο. Ο μηχανισμός του εμπορίου στο Imperator έχει ουσία και νόημα και κάθε ύλη βοηθάει σε κάτι διαφορετικό. Όλα αυτά, ενισχύονται με τον μηχανισμό της έρευνας που φροντίζει να εξελίξει το κράτος σου, αν καταφέρεις να επιβιώσεις αρκετά. Όλα όσα προαναφέραμε, αντιπροσωπεύονται από νούμερα που ξοδεύονται σε κάθε καθοριστική επιλογή που κάνεις.

Όλα αυτά, ενισχύονται με τον μηχανισμό της έρευνας που φροντίζει να εξελίξει το κράτος σου, αν καταφέρεις να επιβιώσεις αρκετά. Όλα όσα προαναφέραμε, αντιπροσωπεύονται από νούμερα που ξοδεύονται σε κάθε καθοριστική επιλογή που κάνεις.

Το μόνο αρνητικό που έχω εντοπίσει μέχρι στιγμής είναι πως αν και ο πιο συνηθισμένος, ο μόνος λόγος για να καταστραφείς είναι λόγο κατάκτησης από τα γύρω έθνη ή από κάποιον εμφύλιο. Αν κάνεις κακή διαχείριση, ακόμα και οικονομική, το παιχνίδι θα προσπαθεί να σε κρατήσει σε κάποια βάση ώστε να μην στραβώσουν πολύ τα πράγματα. Αυτό το εικονικό σωσίβιο, διαρκεί μέχρι να εξαντληθεί η υπομονή όλων των χαρακτήρων που σε περιβάλλουν. Μετά… το χάος!

Το Imperator Rome δανείζεται στοιχεία του Crusader Kings όσον αφορά τους χαρακτήρες, σε μία πιο ήπια μορφή, οι μάχες αντιστοιχούν σε αυτές του Hearts of Iron αλλά με λιγότερη πολυπλοκότητα και η διαχείριση του λαού σου παρομοιάζεται με αυτή που υπάρχει στο Victoria, σε μία πιο εύκολη εκδοχή και όλα αυτά δένουν για να προσφέρουν μία συμπαγής εμπειρία σε έναν χάρτη που θυμίζει Europa Universalis. Έχουμε να κάνουμε με ένα χαρακτηριστικό παιχνίδι της Paradox που είναι αβλεπής αγορά, αν γνωρίζεις έστω ένα από τα προαναφερθέντα παιχνίδια. Αντίστοιχα, αν είσαι ξένος με το είδος των Grand Strategy, είναι μία καλή ευκαιρία να ξεκινήσεις να ασχολείσαι, ειδικά αν έχεις κάποιον φίλο να σου μάθει τα μέσα και τα έξω. Αναμένω να κυκλοφορήσουν τα πρώτα DLC και πραγματικά χαίρομαι που δεν αποδείχθηκε πατάτα το παιχνίδι. Είναι πολύ ωραία αίσθηση να κάνει appeal ένα τέτοιο παιχνίδι και στους die hard fans αλλά και στους newbies.

Το Imperator Rome είναι ένα εξαίρετο παράδειγμα παιχνιδιού και ένα ακόμη παιχνίδι που ανοίγει αμέτρητες ευκαιρίες για νέες περιπέτειες, σενάρια και roleplaying.

To Imperator: Rome είναι διαθέσιμο στο Steam στην τιμή των 39,99€.

Ευχαριστούμε την Paradox Interactive για την παροχή του Review Code.